ادله اثبات در امور كيفرى شامل مواردى مى شود كه در قانون مجازات اسلامى مقرر شده كه تشريفات رسيدگی به آن در قانون آيين دادرسى كيفرى بيان شده است. اين ادله عبارتند از اقرار، شهادت، قسامه و سوگند در موارد قانونى وعلم قاضى.
[نكته اول ] در مواردى كه دعواى كيفرى با ادله شرعى از قبيل اقرار و شهادت كه موضوعيت دارد، اثبات مى شود، قاضى به استناد آنها رأى صادر مى كند مگر اين كه علم به خلاف آن داشته باشد. (ماده 161 ق.م.١.)
[ نكته دوم ] هرگاه ادله اى كه موضوعيت دارد فاقد شرايط شرعى و قانونى لازم باشد، مى تواند به عنوان اماره قضايى مورد استناد قرار بگیرد، مشروط براين كه همراه با قراین و امارات ديگر، موجب علم قاضى شود. (ماده 162ق.م.١.)
[نكته سوم ] اگر پس از اجراى حكم، دليل اثبات كننده جرم باطل شود؛ مانند آنكه در دادگاه مشخص شود كه مجرم، شخص ديگرى بوده يا اين كه جرم رخ نداده است و متهم به علت اجراى حكم، دچار آسيب بدنى، جانى يا خسارت مالى شده باشد، كسانى كه ايراد آسيب يا خسارت مذكور، مستند به آنان است، اعم ادا کننده سوگند، شاكى يا شاهد حسب مورد به قصاص يا پرداخت ديه يا تعزير مقرر در قانون و جبران خسارت مالى محكوم مى شوند. (ماده ۱۶۳ق.م.١.).
در کنار هم جهت احقاق حق
اگر قربانی پرونده تخلیه اماکن شدهاید یا نمیدانید قبل از اقدام چه کنید، گروه آساک مشاور با ارائه مشاوره فوری و تخصصی جایگزین حبس آماده کمک به شماست.
اقرار
• ١) تعریف اقرار =
اقرار عبارت از اخبار شخص به ارتكاب جرم از جانب خود است.
(ماده 164 ق.م.٠١)
اظهارات وكيل عليه موكل و ولى و قيّم عليه مولى عليه اقرار محسوب نمى شود. (ماده 165 ق.م.١.) ا و همچنین اقرار به ارتكاب جرم قابل توكيل نيست.
اقرار بايد با لفظ يا نوشتن باشد ودر صورت تعذر، با فعل از قبيل اشاره نيز واقع مى شود و در هر صورت بايد روشن وبدون ابهام باشد(ماده 166 ق.م.٠١)
اقرار باید منجز باید واقرار معلق ومشروط معتبر نيست(ماده167 ق.م.٠١)
در صورتی اقرار نافذ است که اقراركننده در حين اقرار، عاقل، بالغ، قاصد ومختار باشد. (ماده 168ق.م.٠١)
اقرارى كه تحت اكراه، اجبار، شكنجه و يا اذيت وآزار روحى يا جسمى اخذ شود، فاقد ارزش و اعتبار است ودادگاه مکلف است از متهم تحقيق مجدد نمايد. (ماده 169ق.م.٠١)
شهادت
شهادت عبارت از اخبار شخصى غير از طرفين دعوى به وقوع يا عدم وقوع جرم توسط متهم يا هر امر ديگرى نزد مقام قضايى است. (ماده174 ق.م.٠١)
شهادت شرعى اين است كه شارع آن را معتبر و داراى حجيت دانسته است اعم ازآن كه مفيد علم باشد يا نباشد. (ماده 175 ق.م.ا.)
شهادت شرعى نبايد علم به خلاف مفاد شهادت وجود داشته باشد. هرگاه قرائن و امارات برخلاف مفاد شهادت شرعى باشد، دادگاه، تحقيق و بررسى لازم را انجام مى دهد و درصورتى كه به خلاف واقع بودن شهادت، علم حاصل كند، شهادت معتبر نيست. (ماده 187 ق.م.٠١)
درصورتى كه شاهد واجد شرايط شهادت شرعى نباشد، اظهارات او استماع مى شود. تشخيص ميزان تأثير و ارزش اين اظهارات در علم قاضى در حدود امارةً قضايى با دادگاه است. (ماده،176 ق.م.٠١)
سوگند
سوگند عبارت از گواه قراردادن خداوند بر درستى گفتار اداكننده سوگند است. (ماده201ق.م.٠١)
اداكننده سوگند بايد عاقل، بالغ، قاصد ومختار باشد.(ماده ٢٠٢ ق.م.٠١)
سوگند بايد مطابق قرار دادگاه و با لفظ جلاله والله، بالله، تالله يا نام خداوند متعال به ساير زبان ها ادا شود و در صورت نياز به تغليظ و قبول اداكننده سوگند، دادگاه كيفيت اداى آن را از حيث زمان، مكان، الفاظ ومانند آنها
تعيين مى كند. درهر صورت، بين مسلمان وغيرمسلمان دراداى سوگند به نام خداوند متعال تفاوتى وجود ندارد. (ماده ٢٠٣ ق.م.١.)
سوگند بايد بالفظ باشد ودر صورت تعذر، با نوشتن يا اشاره اى كه روشن در مقصود باشد، ادا شود. (ماده ٢٠٥ ق.م.١.)
سوگند بايد مطابق با ادعا، صريح در مقصود وبدون هرگونه ابهام باشد و از روى قطع و يقين ادا شود. (ماده 204ق.م.١.)
در مواردی که اشاره مفهوم نباشد یا قاضی به زبان شخصی که سوگند یاد می کند آشنا نباشد و یا اداکننده سوگند قادر به تکلم نباشد دادگاه به وسیله مترجم یا متخصص امر مراد وی را کشف می کند(ماده 206 ق.م.ا)
علم قاضی
تعریف علم قاضی:
علم قاضی عبارت از یقین حاصل از مستندات بین در امری است که نزد وی مطرح می شود.در مواردی که مستند حکم علم قاضی است وی موظف است قراین و امارات بین مستند علم خود را به طور صریح در حکم قید کند.
مواردی علم قاضى عبارت ازيقين حاصل از مستندات بيّن در امرى است كه نزد وى مطرح مى شود. در مواردى كه مستند حكم، علم قاضى است، وى موظف است قرائن وامارات بيّن مستند علم خود رابه طور صريح درحكم قيد كند. (ماده ٢١١ ق.م.١.)
مواردى از قبيل نظريه كارشناس، معاينه محل، تحقيقات محلى، اظهارات مطلع، گزارش ضابطان وساير قرائن وامارات كه نوعاً علم آور باشند مى تواند مستند علم قاضى قرار بگیرد. در هر حال مجرّد علم استنباطى كه نوعاً موجب يقين قاضى نمى شود، نمى تواند ملاک صدور حكم باشد. (تبصره ماده ٢١١ ق.م.١.)
مواردی از قبیل نظریه کارشناس.معاینه محل.تحقیقات محلی.اظهارات مطلع.گزارش ظابطان و سایر قراین و امارات که نوعا علم آور باشند می تواند مستند علم قاضی قرار بگیرد.در هر حال مجرد علم استنباطی که نوعا موجب یقین قاضی نمی شود نمیتواند ملاک صدور حکم باشد.
علم قاضى عبارت از یقین حاصل از مستندات بيّن در امرى است كه نزد وى مطرح مى شود. در مواردى كه مستند حكم، علم قاضى است، وى موظف است قرائن وامارات بيّن مستند علم خود رابه طور صريح درحكم قيد كند. (ماده ٢١١ ق.م.١.)
مواردى از قبيل نظريه كارشناس، معاينه محل، تحقيقات محلى، اظهارات مطلع، گزارش ضابطان و ساير قرائن وامارات كه نوعاً علم آور باشند مى تواند مستند علم قاضى قرار بگيرد. در هر حال مجرّد علم استنباطى كه نوعاً موجب يقين قاضى نمى شود، نمى تواند ملاک صدور حكم باشد. (تبصره ماده ٢١١ ق.م.١.)
درصورتيكه علم قاضى با ادله قانونى دیگر در تعارض باشد اگر علم، بيّن باقى بماند، آن ادله براى قاضى معتبر نيست و قاضى با ذكر مستندات علم خود وجهات رد ادله دیگر، رأى صادر مى كند. چنانچه براى قاضى علم حاصل نشود، ادله قانونى معتبر است و براساس آنها رأى صادر مى شود. (ماده ٢١٢ ق.م.١.)
در تعارض ساير ادله با یکدیگر، اقرار بر شهادت شرعى، قسامه و سوگند مقدم است. همچنین شهادت شرعى بر قسامه و سوگند تقدم دارد. (ماده ٢١٣ ق.م.١.)
درصورتيكه علم قاضى با ادله قانونى ديكر در تعارض باشد اگر علم، بيّن باقى بماند، آن ادله براى قاضى معتبر نيست و قاضى باذكر مستندات علم خود و جهات رد ادله دیگر، رأى صادر مى كند. جنانجه براى قاضى علم حاصل نشود، ادله قانونى معتبر است وبراساس آنها رأى صادر مى شود. (ماده ٢١٢ ق.م.١.)
در تعارض ساير ادله با يكديگر، اقرار بر شهادت شرعى، قسامه و سوگند مقدم است. همجنين شهادت شرعى بر قسامه و سوگند تقدم دارد. (ماده ٢١٣ ق.م.١.)
سؤالات متداول مشاوره حقوقی ادله اثبات در امور کیفری
ادله اثبات در امور کیفری چیست؟
ادله اثبات در امور کیفری به دلایل و مستنداتی گفته میشود که برای اثبات وقوع جرم یا بیگناهی متهم در مراجع قضایی مورد استفاده قرار میگیرد.
علم قاضی به چه معناست؟
علم قاضی عبارت است از یقین حاصل از مستندات، قرائن و شواهد موجود در پرونده که مبنای صدور رأی قرار میگیرد.
آیا پیامک، چت یا فایل صوتی میتواند دلیل محسوب شود؟
بله. در بسیاری از پروندههای کیفری، پیامک، مکاتبات فضای مجازی، فایل صوتی و تصویر میتواند بهعنوان اماره یا دلیل مورد بررسی قرار گیرد، مشروط بر اینکه اصالت آن قابل احراز باشد.
اگر اقرار تحت فشار گرفته شود اعتبار دارد؟
خیر. اقراری که تحت اجبار، تهدید یا اکراه گرفته شده باشد فاقد اعتبار قانونی است.
اگر دلیل کافی وجود نداشته باشد چه میشود؟
در امور کیفری اصل بر برائت متهم است و در صورت نبود دلیل کافی، دادگاه حکم برائت صادر میکند.

دیدگاه شما