آساک مشاور
خدمات
درباره ما
تماس با ما
مشاوره حقوقی نفقه یکی از پرکاربردترین خدمات حقوق خانواده است؛ چراکه نفقه بهعنوان یک حق قانونی، نقش مهمی در تأمین معیشت زن و فرزندان دارد و عدم پرداخت آن میتواند پیامدهای حقوقی و کیفری جدی برای زوج ایجاد کند.
نفقه در لغت به معنای «خرجی روزانه» است، اما در حقوق ایران مفهومی الزامآور دارد. طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، نفقه شامل تمام نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن است؛ از جمله:
مسکن مناسب
خوراک و پوشاک
لوازم ضروری منزل
هزینههای درمانی و بهداشتی
هزینه خادم (در صورت شأن عرفی زن)
مشاوره فوری نفقه
نفقه چه کسانی بر عهده مرد است؟
بر اساس قانون مدنی، پرداخت نفقه فقط محدود به زوجه نیست و شامل افراد زیر نیز میشود:
همسر دائم
فرزند
پدر و مادر
پدربزرگ و مادربزرگ
نوه و نبیره
در صورت وجود شرایط قانونی، مرد مکلف به پرداخت نفقه این افراد است.
شرایط دریافت نفقه زن در قانون ایران
برای دریافت نفقه، وجود رابطه زوجیت دائم شرط اصلی است. تمکین زن نیز در اغلب موارد شرط استحقاق نفقه محسوب میشود، مگر در مواردی که قانون استثنا قائل شده است؛ مانند:
خوف ضرر جانی، مالی یا حیثیتی (ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی)
استفاده از حق حبس بابت مهریه (ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی)
در این شرایط، زن همچنان مستحق نفقه است.
اگر شوهر نفقه نپردازد، زن چه اقداماتی میتواند انجام دهد؟
در صورت امتناع شوهر از پرداخت نفقه، مشاوره حقوقی نفقه معمولاً یکی از دو راهکار زیر را پیشنهاد میدهد:
۱. شکایت کیفری ترک انفاق
زن میتواند با در دست داشتن:
سند ازدواج
کارت ملی
شناسنامه
به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و شکایت ترک انفاق ثبت کند.
🔹 طبق ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، ترک انفاق جرم است و مجازات آن ۶ ماه تا ۲ سال حبس تعزیری میباشد.
🔹 این شکایت فقط باید توسط زوجه مطرح شود.
۲. دادخواست حقوقی مطالبه نفقه
در این روش، زن میتواند دادخواست:
نفقه ایام گذشته
نفقه حال
نفقه آینده
را به دادگاه خانواده تقدیم کند.
📌 مراحل رسیدگی:
ثبت دادخواست در دفتر خدمات قضایی
ارجاع پرونده به دادگاه خانواده
تعیین وقت رسیدگی
ارجاع به کارشناس نفقه
صدور حکم بر اساس نظر کارشناس
دادگاه میزان نفقه را با توجه به شأن زن و نرخ تورم تعیین میکند.
نفقه فرزند چگونه تعیین میشود؟
نفقه فرزند:
مربوط به آینده است
منوط به تمکن مالی پدر
تا زمانی که فرزند قادر به تأمین معاش خود نباشد، ادامه دارد
مطالبه نفقه یکجای طولانیمدت برای فرزند، اصولاً قابل پذیرش نیست؛ مگر در مواردی مانند مسکن و اثاثالبیت.
نفقه در عقد موقت (صیغه)
در عقد منقطع، اصل بر عدم تعلق نفقه است؛ مگر اینکه:
پرداخت نفقه در عقد شرط شده باشد
یا حق مسکن بهصراحت درج شده باشد
در این صورت، زن میتواند نفقه ایام گذشته و حال را مطالبه کند و حتی شکایت کیفری مطرح نماید.
آیا عدم تمکین باعث سقوط نفقه میشود؟
🔸 عدم تمکین بدون دلیل موجه باعث سقوط نفقه میشود.
🔸 اما اگر زن به دلایل قانونی (مانند ناامنی یا خشونت) از تمکین خودداری کند، همچنان مستحق نفقه خواهد بود.
📌 نکته مهم:
با وجود استحقاق نفقه، در صورت عدم تمکین، تعقیب کیفری شوهر بابت ترک انفاق امکانپذیر نیست.
آیا دریافت نفقه میتواند منجر به طلاق شود؟
خیر. مطالبه نفقه حق قانونی زن و فرزند است و بهخودیخود موجب طلاق نمیشود؛ اما در عمل، استمرار اختلافات مالی میتواند زمینهساز دعاوی دیگر از جمله طلاق باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای نفقه
رسیدگی به کلیه دعاوی مربوط به:
نفقه زوجه
نفقه فرزند
نفقه اقارب
صرفاً در صلاحیت دادگاه خانواده است و شورای حل اختلاف حتی با توافق طرفین صلاحیت رسیدگی ندارد.
چرا مشاوره حقوقی نفقه اهمیت دارد؟
پروندههای نفقه به دلیل:
اختلاف در تمکین
اختلاف در تمکن مالی
نیاز به نظریه کارشناسی
وجود رویههای قضایی متفاوت
نیازمند مشاوره تخصصی با وکیل خانواده هستند. یک تصمیم اشتباه میتواند باعث رد دعوا یا از دست رفتن حقوق قانونی شود.
دریافت مشاوره حقوقی نفقه از برند «آساک مشاور»
برند حقوقی آساک مشاور با همکاری وکلای پایه یک دادگستری، خدمات زیر را ارائه میدهد:
مشاوره حقوقی نفقه تلفنی
مشاوره آنلاین و فوری
بررسی پرونده قبل از طرح دعوا
تنظیم دادخواست و شکواییه
با یک مشاوره دقیق، از حقوق قانونی خود آگاه شوید و بهترین مسیر را انتخاب کنید.
سوالات متداول درباره مشاوره حقوقی نفقه
مشاوره حقوقی نفقه چیست؟
مشاوره حقوقی نفقه خدمتی است که طی آن، وکیل یا مشاور حقوقی درباره حقوق و تکالیف قانونی مربوط به نفقه زوجه و فرزندان، نحوه مطالبه و پیگیری قانونی آن راهنمایی تخصصی ارائه میدهد.
نفقه شامل چه مواردی میشود؟
نفقه شامل مسکن، خوراک، پوشاک، هزینههای درمانی، اثاثیه ضروری منزل و سایر نیازهای متعارف و متناسب با شأن خانوادگی است.
چه کسانی مستحق دریافت نفقه هستند؟
زوجه در صورت تمکین و فرزندان تا زمانی که مستقل نشدهاند (و در برخی موارد حتی پس از بلوغ)، مستحق دریافت نفقه هستند.
آیا نفقه فقط بعد از طلاق قابل مطالبه است؟
خیر. نفقه هم در زمان زوجیت و هم پس از طلاق (در موارد قانونی مانند عده یا حضانت فرزند) قابل مطالبه است.
آیا عدم پرداخت نفقه جرم محسوب میشود؟
بله. ترک انفاق طبق قانون جرم است و در صورت احراز شرایط، میتواند موجب مسئولیت کیفری زوج شود.
چگونه میتوان نفقه را مطالبه کرد؟
از طریق ارسال اظهارنامه، طرح دادخواست حقوقی مطالبه نفقه یا شکایت کیفری ترک انفاق، بسته به شرایط پرونده.
آیا میزان نفقه عدد مشخصی دارد؟
خیر. میزان نفقه بر اساس نیازهای متعارف زوجه یا فرزند و توان مالی زوج تعیین میشود و معمولاً با نظر کارشناس رسمی دادگستری مشخص میگردد.
نفقه فرزند تا چه سنی پرداخت میشود؟
برای فرزندان تا زمان استقلال مالی پرداخت میشود؛ در مورد فرزندان محصل یا دارای شرایط خاص، ممکن است ادامه داشته باشد.
دیدگاه شما